Caibidil a Cúig: Die Präpositionen (Na Réamhfhocail)

Die Präpositionalpronomen (Na Forainmneacha Réamhfhoclacha)


Dies sind Kombinationen aus Präposition und Personalpronomen.
Sie werden von etlichen Präpositionen gebildet. (konjugierte Präpositionen = réamhfhocail réimnithe).

Zusammenfassung aller Präpositionalpronomen

- ag
bei
ar
auf
as
aus
chuig
zu
de
von
do
zu
faoi
unter
fara
neben
i
in
ich agam orm asam chugam díom dom fúm faram ionam
du agat ort asat chugat díot duit fút farat ionat
er aige air as chuige de faoi fairis ann
sie aici uirthi aisti chuici di fúithi farae inti
wir againn orainn asainn chugainn dínn dúinn fúinn farainn ionainn
ihr agaibh oraibh asaibh chugaibh díbh daoibh fúibh faraibh ionaibh
sie acu orthu astu chucu díobh dóibh fúthu faru iontu

 
- idir
zwischen
ionsar
zu
le
mit
ó
von
roimh
vor
seach
vorbei
thar
vorbei
trí
durch
um
um
ich (eadram) ionsorm liom uaim romham seacham tharam tríom umam
du (eadrat) ionsort leat uait romhat seachat tharat tríot umat
er idir é ionsair leis uaidh roimhe seacha thairis tríd uime
sie (eidirthi) ionsuirthi léi uaithi roimpi seichi thairti tríthi uimpi
wir eadrainn ionsorainn linn uainn romhainn seachainn tharainn trínn umainn
ihr eadraibh ionsoraibh libh uaibh romhaibh seachaibh tharaibh tríbh umaibh
sie eatarthu ionsorthu leo uathu rompu seachu thartu tríothu umpu

Die Formen eadram, eadrat, eidirthi sind heute obsolet und durch idir mé, idir thú, idir í ersetzt.

Die Präposition seach dürfte deutlich veraltet sein, sie steht hier nur der Vollständigkeit (und Symmetrie :-) halber.
(in älterer Literatur könnte man noch weitere Pronomen finden, so von uas (os = über): uasam, uasat, etc.

Wie man merkt, gibt es gewisse Regeln der Bildung, so enden alle der 1. Person Singular auf -m, alle der 2.Person Singular auf -t, alle der 1.Person Plural auf -inn, der 2.Person Plural auf -ibh. In der 3. Person Singular und Plural gibt es unterschiedliche Formen, zumal hier einst unterschiedliche Akkusativ- und Dativformen auftraten (Akkusativ -u, Dativ -bh)
Die Schreibung der 3. Person Plural mit -a statt -u war früher üblich (aca, ortha statt acu, orthu)
Die Aussprache der Endung der 3. Person Plural -u bzw. -ibh als [-əb, -b] ist in Connacht (Connemara) üblich (acu [akəb], orthu [orhəb], dóibh [doːb]), als ob acab, orthab, dób geschrieben).


Navigationsleiste
Präpositionen
Personalpronomen
Gramadach na Gaeilge
Heimseite
© Lars Braesicke 1999 / 2000

Valid HTML 4.01!