Caibidil a Trí: Das Verb (An Briathar)Konjugation der regelmäßigen Verben (Réimniú na mBriathra Rialta) |
1. Konjugation (An Chéad Réimniú) |
Verben auf -áil gehören zur 1. Konjugation, obwohl sie mehrsilbig sind.
Beispiele: glasáil (ab-/verschließen), iarnáil (bügeln), candáil (versteigern)
Solche Verben werden oft aus (meist englischstämmigen) Fremdwörtern gebildet, -áil ist somit eine recht produktive Verbbildungsendung.
z.B. paint - peinteáil (malen), save - sábháil (retten), park - pairceáil (parken).
Umgangssprachlich ließe sich ad hoc jedes englische Verb so benutzen, z. B. hitchhike - hitchhikeáil (per Anhalter reisen), bicycle - bicycleáil (radfahren).
Beachte:
Sie unterscheiden sich von anderen mehrsilbige Verben der 1. Konjugation, bei denen auch Entpalatalisierug auftritt, z.B.: tionóil (sammeln), tionólann sé = er sammelt, taispeáin (zeigen), taispeánann sé = er zeigt, adhair (anbeten), adhrann sé = er betet an).
Im Gegensatz zu den Verben auf -áil tritt bei diesen jedoch Entalatalisierung auch vor -t- auf (stets breites f und breites t, z.B.: taispeántar = man zeigt, tionóltar = man sammelt, adhartar = man verehrt)
Bei wenigen mehrsilbigen Verben tritt aber auch gar keine Entpalatalisierung auf, z.B.: tiomáin (fahren), tiomáineann sé = er fährt, tiomáintear = man fährt, wiewohl hier gelegtl. auch entpalatalis. Formen vorkommen.
| Indikativ | Konditional | Imperativ | Konjunktiv | |||||
| Präsens | Präteritum | Imperfekt | Futur | Präsens | Präteritum | |||
| 1.Sing. | -álaim | -áil mé | -álainn | -álfaidh mé | -álfainn | -álaim | -ála mé | -álainn |
| 2.Sing. | -álann tú | -áil tú | -áilteá | -álfaidh tú | -álfá | -áil | -ála tú | -áilteá |
| 3.Sing. | -álann sé | -áil sé | -áladh sé | -álfaidh sé | -álfadh sé | -áladh sé | -ála sé | -áladh sé |
| 1.Plur. | -álaimid | -álamar | -álaimis | -álfaimid | -álfaimis | -álaimis | -álaimid | -álaimis |
| 2.Plur. | -álann sibh | -áil sibh | -áladh sibh | -álfaidh sibh | -álfadh sibh | -álaigí | -ála sibh | -áladh sibh |
| 3.Plur. | -álann siad | -áil siad | -álaidís | -álfaidh siad | -álfaidís | -álaidís | -ála siad | -álaidís |
| autonom | -áiltear | -áladh | -áiltí | -álfar | -álfaí | -áiltear | -áiltear | -áiltí |
Beispiel: sábháil (retten)
| Indikativ | Konditional | Imperativ | Konjunktiv | |||||
| Präsens | Präteritum | Imperfekt | Futur | Präsens | Präteritum | |||
| 1.Sing. | sábhálaim | shábháil mé | shábhálainn | sábhálfaidh mé | shábhálfainn | sábhálaim | go sábhála mé | dá sábhálainn |
| 2.Sing. | sábhálann tú | shábháil tú | shábháilteá | sábhálfaidh tú | shábhálfá | sábháil | go sábhála tú | dá sábháilteá |
| 3.Sing. | sábhálann sé | shábháil sé | shábháladh sé | sábhálfaidh sé | shábhálfadh sé | sábháladh sé | go sábhála sé | dá sábháladh sé |
| 1.Plur. | sábhálaimid | shábhálamar | shábhálaimis | sábhálfaimid | shábhálfaimis | sábhálaimis | go sábhálaimid | dá sábhálaimis |
| 2.Plur. | sábhálann sibh | shábháil sibh | shábháladh sibh | sábhálfaidh sibh | shábhálfadh sibh | sábhálaigí | go sábhála sibh | dá sábháladh sibh |
| 3.Plur. | sábhálann siad | shábháil siad | shábhálaidís | sábhálfaidh siad | shábhálfaidís | sábhálaidís | go sábhála siad | dá sábhálaidís |
| autonom | sábháiltear | sábháladh | shábháiltí | sábhálfar | shábhálfaí | sábháiltear | go sábháiltear | dá sábháiltí |